خارش واژن در دوران بارداری اغلب به خاطر تغییرات هورمونی و افزایش جریان خون در بدن اتفاق میافتد و معمولا خطری برای جنین ندارد. این مشکل در بیشتر موارد با رعایت بهداشت و چند راهکار ساده برطرف میشود و نباید باعث نگرانی شما شود.
گاهی حساسیت به مواد شوینده یا وجود یک عفونت ساده دلیل این ماجرا است که با تشخیص پزشک به راحتی درمان خواهد شد. در ادامه به بررسی علل خارش واژن در بارداری میپردازیم.
دکتر معصومه عابد، بهترین متخصص زنان کرج ، عضو انجمن متخصصین زنان و زایمان ایران و دارای مدرک فلوشیپ زیبایی از آکادمی زیبایی آمریکا می باشند. ایشان با تجربه و تخصص بالا در حرفه خود آماده ارائه خدمات در زمینه زیبایی و بیماری های زنان به شما عزیزان در کرج می باشند. جهت رزرو نوبت و کسب اطلاعات بیشتر با شماره های 02632216406 – 09302705151 – 02634001833 تماس بگیرید.
چرا بدن مادران در این دوران دچار خارش میشود
در ۹ ماه بارداری خونرسانی به تمام قسمتهای بدن بهویژه ناحیه زنانه بیشتر میشود و همین موضوع بافت آن قسمت را حساس و پرخون میکند. پوست شکم و نواحی اطراف آن کشیده میشود و این کشیدگی خودش عامل مهمی برای ایجاد حس خارش است.
هورمونها هم در این مدت مدام تغییر میکنند و روی میزان رطوبت و لطافت پوست اثر میگذارند. گاهی اوقات ترشحات طبیعی واژن زیاد میشود و اگر لباس زیر مرطوب بماند، پوست واکنش نشان میدهد. این وضعیت کاملا موقتی است و بعد از زایمان به اتمام میرسد.
اگر این خارشها شدید شد یا آرامش را از شما گرفت، بهتر است حتما با یک پزشک مشورت کنید تا خیالتان از بابت سلامت خودتان و فرزندتان راحت شود. خانم دکتر معصومه عابد با تجربه و مهارتی که در مراقبت از مادران باردار دارند، بهترین راهنماییها را به شما خواهند داد تا این دوران را با سلامتی سپری کنید. اگر ساکن کرج هستید می توانید برای مراقبت های دوران بارداری در کرج به ایشان مراجعه نمایید.
- آدرس: کرج، خیابان بهشتی، بین میدان شهدا و چهارراه طالقانی، ساختمان پزشکان رازی، طبقه ششم، واحد ۶۴
- تلفن: 02632216406 – 09302705151 – 02634001833
علل خارش واژن در بارداری
عفونتهای قارچی و تاثیر آن بر خارش واژن بارداری
یکی از علتهای اصلی که مادران را کلافه میکند، قارچهایی هستند که عاشق گرما و رطوبتاند. چون در دوران بارداری بدن گرمتر و ترشحات هم بیشتر میشود، در این شرایط قارچها فرصت خوبی برای رشد پیدا میکنند. نتیجه این رشد، خارش شدید و قرمزی پوست است که باید هرچه زودتر درمان شود.
در این حالت ترشحات واژن تغییر شکل میدهد و غلیظ و سفیدرنگ میشود که شباهت زیادی به تکههای پنیر دارد. پزشک برای درمان این مشکل پمادهای بیخطر یا داروهای سادهای تجویز میکند که خیلی زود اثر مثبت خود را نشان میدهند. پوشیدن لباسهای گشاد و نخی به جریان هوا کمک و جلوی رشد این قارچهای مزاحم را میگیرد.
تغییر تعادل باکتریها و بوی ناخوشایند

گاهی اوقات تعادل میکروبهای مفید و مضر در محیط واژن به هم میخورد و باکتریهای بد فرصت پیدا میکنند تا بیشتر شوند. این اتفاق باعث میشود که علاوه بر خارش، بوی خاصی شبیه بوی ماهی حس شود یا رنگ ترشحات به خاکستری تغییر کند. این وضعیت عفونت باکتریایی نام دارد و باید حتما درمان شود تا مشکلی برای کیسه آب یا جنین پیش نیاید.
پزشک در این شرایط آنتیبیوتیکهایی میدهد که خوردن آنها در بارداری هیچ ضرری ندارد و عفونت را خشک میکند. نکته مهم این است که نباید خودسرانه دارو مصرف کرد و حتماً باید طبق دستور متخصص پیش رفت. رعایت بهداشت و خشک نگه داشتن ناحیه تناسلی به بهبود سریعتر این وضعیت کمک بزرگی میکند.
حساسیت پوست به مواد شوینده و لباسها
پوست بدن در دوران بارداری خیلی نازک و حساس میشود و چیزهایی که قبلا اذیتی نداشتند، حالا باعث خارش میشوند. مثلا پودر لباسشویی که همیشه استفاده میکردید یا صابونهای معطر ممکن است الان باعث واکنش پوست شوند و التهاب ایجاد کنند. حتی جنس لباس زیر اگر کمی پلاستیک داشته باشد، پوست را تحریک میکند و خارش به وجود میآورد.
بهترین کار این است که در این دوران از شویندههای بدون بو و ملایم استفاده کنید که مخصوص پوستهای حساس یا کودکان ساخته شدهاند. لباس زیرهای نخی و سفید بپوشید و آنها را با آب گرم و صابون ساده بشویید تا اثری از مواد شیمیایی روی آنها نماند. همین تغییرات کوچک باعث میشود پوست آرام بگیرد و خارش از بین برود.
خشکی واژن به خاطر نوسان هورمونها
بعضی از مادران علل خارش واژن در بارداری را عفونت میدانند. اما گاهی خشکی پوست دلیل اصلی این ماجرا است. تغییرات هورمونی در بدن بعضی از خانمها باعث میشود رطوبت طبیعی واژن کم شود و پوست آن ناحیه خشک و شکننده شود. وقتی پوست رطوبت کافی نداشته باشد، خیلی زود شروع به خارش و سوزش میکند و آزاردهنده میشود.
برای حل این مشکل نوشیدن آب فراوان در طول روز بسیار کمککننده است و آب بدن را تامین میکند. همچنین استفاده از مرطوبکنندههایی که پزشک تایید کرده باشد، خشکی را برطرف و نرمی را به پوست برمیگرداند. نباید از صابونهای قوی برای شستشو استفاده کرد چون چربی طبیعی پوست را از بین میبرند و خشکی را بدتر میکنند.
سوزش و ناراحتی واژن در سهماهه اول بارداری: علل و مدیریت اولیه

احساس سوزش یا ناراحتی در ناحیه تناسلی در ابتدای بارداری یک تجربه رایج است. اغلب ریشه در تغییرات فیزیولوژیکی دارد که بدن شما در حال گذراندن آنهاست. افزایش چشمگیر سطح هورمونها (به ویژه استروژن) باعث افزایش جریان خون به ناحیه لگن و واژن میشود. این امر میتواند منجر به حساسیت بیشتر، گرما و احساس سوزش خفیف گردد.
علاوه بر این، حساسیتهای پوستی نسبت به مواد شیمیایی موجود در شویندهها، پدهای بهداشتی، یا حتی نوع لباس زیر میتواند محرک این علائم باشد.
مدیریت اولیه
برای مدیریت و تسکین این ناراحتیهای اولیه، تمرکز بر رویکردهای غیردارویی زیر حیاتی است:
- شستشوی روزانه ناحیه خارجی باید با آب ولرم یا استفاده از شویندههای بسیار ملایم، فاقد عطر، و مخصوص ناحیه حساس صورت گیرد.
- لباس زیر نخی (پنبهای) بهترین انتخاب است. زیرا قابلیت تنفس بالایی دارد و رطوبت را جذب کرده و تبخیر میکند.
- از خاراندن ناحیه به شدت پرهیز کنید.
روشهای درمان خارش واژن در بارداری
خارش واژن در دوران بارداری معمولاً نتیجه افزایش سطح هورمون استروژن، تغییر PH واژن، رشد قارچها (بهویژه Candida albicans) و رطوبت زیاد ناحیه تناسلی است. در ادامه روش های درمان برای شما ذکر شده است. توجه داشته باشید که درمان خارش واژن باید توسط پزشک متخصص و متخصص زنان انجام شود. اطلاعات ارائه شده در زیر صرفا جهت آگاهی شماست.
درمانهای خانگی ایمن
در کنار توصیههای تخصصی، انجام چند راهکار ساده در خانه به شما یاری میدهد تا فارغ از علل خارش واژن در بارداری، سوزش کمتری حس کنید و آرام شوید. این روشها هیچ خطری ندارند و حس بهتری به مادران هدیه میدهند:
- استفاده از کمپرس سرد یا گذاشتن کیسه یخ روی ناحیه
- شستشوی بدن با آب ولرم به جای آب داغ
- خشک کردن بدن با حولههای نرم و کاملا تمیز
- نپوشیدن شلوارهای تنگ و چسبان در طول روز
یادتان باشد که این کارها فقط برای تسکین دائمی نیست و جای درمان اصلی پزشکی را نمیگیرد. آرامش مادر در دوران بارداری از هر چیزی مهمتر است، پس با مراقبت درست از لحظات شیرین انتظار لذت ببرید.
درمانهای پمادی و دارویی (با تجویز پزشک)

نکته مهم: در بارداری هرگونه مصرف دارو، حتی بهصورت موضعی، باید با نظر متخصص زنان انجام شود.
۱. پماد و شیاف ضدقارچ (برای عفونت Candida)
پماد و شیافهای ضدقارچ برای درمان عفونتهای ناشی از قارچ Candida در دوران بارداری کاربرد دارند. معمولترین گزینه، کلوتریمازول (Clotrimazole) با غلظت ۲ درصد یا بهصورت شیاف واژینال ۱۰۰ میلیگرم است که در سهماهه اول بارداری مجاز بوده و معمولاً بدون هیچگونه عارضهای برای جنین بهکار میرود. این دارو بهصورت شبانه و بهمدت هفت شب استفاده میشود.
در سهماهه دوم و سوم بارداری، پزشک ممکن است از میکونازول (Miconazole) یا ایکونازول (Econazole) بهعنوان جایگزینهای ایمن استفاده کند. لازم است توجه شود که این داروها تنها بهصورت موضعی یا واژینال مصرف شوند و نباید شکل خوراکی آنها بدون تجویز پزشک مورد استفاده قرار گیرد. زیرا مصرف خوراکی میتواند برای بارداری خطرناک باشد.
۲. کرمهای ضدخارش و تسکیندهنده
کرمهای ضدخارش و تسکیندهنده مانند زینک اکساید یا کالامین (Calamine lotion) برای کاهش تحریک و التهاب پوست خارجی واژن در دوران بارداری بسیار مؤثر و ایمن هستند. این کرمها معمولاً روزی دو بار روی ناحیه خارجی واژن مالیده میشوند و با ایجاد یک لایه محافظ بر سطح پوست، احساس خارش و سوزش را کاهش میدهند، بدون آنکه خطری برای مادر یا جنین داشته باشند. البته باز هم تاکید میکنیم که بدون تجویز پزشک استفاده نشود.
۳. کرمهای استروئیدی ضعیف (در موارد التهاب شدید)
در مواردی که التهاب واژن شدید باشد، ممکن است پزشک استفاده کرمهای استروئیدی ضعیف را تجویز کند. بهعنوان مثال، هیدروکورتیزون ۱% تنها باید روی ناحیه خارجی واژن و بهطور موقت (حداکثر دوره مصرف ۳ روز) استفاده شود. بسیار حیاتی است که از مصرف این نوع کرم در داخل کانال واژن اجتناب شود و این درمان فقط باید تحت مجوز و نظارت مستقیم پزشک متخصص صورت گیرد.
۴. اگزوما و حساسیت پوستی
اگر خارش واژن ناشی از واکنشهای آلرژیک یا اگزما باشد، استفاده از کرمهای ضدحساسیت مانند آلوسین یا پماد آلوئهورا میتواند تسکیندهنده باشد. برای جلوگیری از تشدید حساسیت، پوشیدن لباس زیر نخی و اطمینان از خشک نگه داشتن آن ناحیه اهمیت فوقالعادهای دارد.
بیشتر بخوانید: همه چیز درباره انواع هایمن
آیا خارش واژن در بارداری خطرناک است؟
معمولاً نه، ولی اگر همراه با علائم زیر باشد باید جدی گرفته شود:
- ترشحات زرد یا سبز و بدبو
- درد در هنگام ادرار یا رابطه جنسی
- تب خفیف یا احساس داغی بدن
- زخم یا دانه در اطراف واژن
در این موارد احتمال عفونت قارچی شدید یا بیماریهای مقاربتی وجود دارد. در صورت بیتوجهی، ممکن است موجب زایمان زودرس یا عفونت نوزاد هنگام تولد شود.
نشانههایی که باید جدی گرفته شوند

گاهی وقتها خارش به تنهایی اتفاق نمیافتد و بدن با نشانههای دیگری به ما میگوید که باید با دقت بیشتری علل خارش واژن در بارداری را پیگیری کنیم. توجه به این موارد کمک میکند تا زودتر مشکل را حل کنیم و نگذاریم وضعیت سخت شود:
- قرمزی شدید و ورم کردن غیرعادی ناحیه تناسلی
- شدن پوست به خاطر خاراندن زیاد و مداوم
- احساس سوزش شدید و درد موقع ادرار کردن
- درد مبهم در زیر شکم یا ناحیه لگن
اگر هر کدام از این موارد را در کنار خارش دیدید، یعنی مشکل کمی جدیتر است و نباید زمان را از دست بدهید. مراجعه سریع به پزشک باعث میشود درمان درست شروع شود و مادر و بچه در سلامت کامل به مسیر خود ادامه دهند.
جمعبندی
در پایان باید بدانید که این خارشها با وجود اینکه شما را کلافه میکنند، اما معمولا خطر خاصی برایتان ندارند. بررسی علل خارش واژن در بارداری به شما یاد میدهد که چطور با تغییرات بدنتان کنار بیایید و استرس را از خودتان دور کنید.
کافی است بهداشت را بیشتر رعایت و از لباسهای نخی و گشاد استفاده کنید تا حالتان خیلی زود بهتر شود. اگر حس کردید خارش ادامه دارد، حتما با دکتر عابدی صحبت کنید تا خیالتان کاملا راحت شود. خیلی از خودتان و فرشته کوچکی که در راه دارید مراقبت کنید و امیدواریم این ماههای انتظار برای شما به شیرینی بگذرد.
