هیسترکتومی ابدومینال (برداشتن رحم از طریق شکم)

امروزه با تغییرات سبک زندگی، رحم خانم ها در معرض آسیب ‌های بیشتری قرار گرفته و عمل‌ های مربوط به این عضو رایج ‌تر و پیشرفته‌ تر نیز شده ‌اند. عمل جراحی هیسترکتومی ابدومینال چیست؟ در واقع هیسترکتومی یا رحم‌ برداری، یکی از رایج‌ترین جراحی‌ های بزرگ رحم زنان است.

این عمل زندگی تولیدمثلی و قاعدگی را به شکل دائمی تحت تأثیر و تغییر قرار می دهد. در میان روش ‌های مختلفی که برای انجام هیسترکتومی از جمله واژینال و لاپاراسکوپی وجود دارد، روش ابدومینال یا شکمی نوع تهاجمی ‌تر و با دوره نقاهت بیشتر است که معمولاً برای شرایط خاصی در نظر گرفته می شود.

هیسترکتومی ابدومینال چیست؟

هیسترکتومی ابدومینال یک روش تهاجمی و جراحی باز است که در آن جراح با ایجاد برش در ناحیه پایین شکم (معمولاً افقی روی خط بیکینی یا عمودی از ناف تا پایین)، رحم را از محلش خارج می کند. انواع هیسترکتومی از نظر مقدار بافت برداشته ‌شده عبارت است از:

• هیسترکتومی ساب ‌توتال (جزئی): فقط بخش بالایی رحم برداشته می‌ شود و دهانه رحم باقی می ماند.
• هیسترکتومی توتال (کامل): کل رحم به ‌علاوه دهانه رحم برداشته می شود.
• هیسترکتومی رادیکال: علاوه بر رحم و دهانه آن، بافت ‌های مرتبط اطراف از جمله واژن و بافت‌ های زیرین هم برداشته می شوند. این مورد بیشتر برای درمان سرطان‌ ها کاربرد دارد.

نکته: در این روش امکان دارد لوله‌ های فالوپ و تخمدان‌ ها هم برداشته شوند و این بستگی به وضعیت بیمار دارد.

تفاوت روش‌های لاپاراسکوپی، واژینال و ابدومینال

دلایل اصلی انجام هیسترکتومی ابدومینال

انتخاب روش ابدومینال اغلب زمانی صورت می ‌گیرد که روش‌ های کم تهاجمی ‌تر مناسب نباشند. به دلیل اینکه در این روش بخش بیشتری از رحم برداشته می شود، در مواردی که نیاز به برداشت کامل رحم یا گاهی اعضای مرتبط با آن از جمله تخمدان باشد، از این روش استفاده می شود. در ادامه به بررسی شایع ‌ترین دلایل انجام این عمل می پردازیم:

• فیبروم‌ های بسیار بزرگ رحم (لیومیوم): توده ‌های خوش ‌خیمی که می توانند باعث خون ‌ریزی شدید، درد و فشار بر مثانه شوند. اگر اندازه رحم بزرگ باشد، نیاز به برش شکمی است.
• سرطان ‌های پیشرفته: سرطان ‌های رحم، دهانه رحم و یا تخمدان امروزه بسیار شایع‌ تر شده‌ اند. اگر نیاز به دسترسی گسترده و بررسی سایر ارگان های لگنی هم وجود داشته باشد، هیسترکتومی ابدومینال انجام می ‌شود.
• بیماری‌ های التهابی لگن شدید یا چسبندگی: در مواردی که عفونت شدید یا چسبندگی باعث سخت و پرریسک ‌تر شدن لاپاراسکوپی و جراحی واژینال باشند، جراح مجبور به انجام نوع شکمی است.
• اندومتریوز یا آدنومیوز شدید: در شرایطی که بافت رحم به‌ صورت نامتعارف در خارج یا داخل دیواره رحم رشد کند و درد و خون ‌ریزی شدید ایجاد شود، اگر درمان ‌های دیگر مؤثر نباشند، هیسترکتومی ابدومینال انجام می‌ گردد.
• درد مزمن لگنی: در صورتی که منشا درد رحم باشد و سایر درمان ‌ها پاسخ ندهند.
• اورژانس ‌های زایمانی: خون‌ ریزی‌ های شدید و از کنترل خارج‌شده پس از زایمان یا چسبندگی های جفت.
• نیاز به بررسی هم ‌زمان سایر اندام ‌ها: این روش دید بهتری برای جراح فراهم می کند تا معاینه سایر اندام های لگنی و شکمی را نیز انجام دهد.

دکتر معصومه عابد ، بهترین متخصص زنان در کرج ، یکی از بهترین انتخاب ها برای هیستروکتومی در کرج می باشند. ایشان با تخصص و دانش بالای خود سلامتی را به بیماران زیادی هدیه کرده اند. جهت رزرو نوبت می توانید با شماره های 02632216406 – 09302705151 – 02634001833 تماس بگیرید.

چرا در برخی موارد سرطان، انتخاب اول جراحی ابدومینال است؟

در جراحی سرطان های رحم، دهانه رحم یا تخمدان، معمولاً نیاز به دسترسی گسترده‌ تری است. در این موارد، نوع جراحی ابدومینال رادیکال انجام می‌ شود تا جراح بتواند علاوه بر رحم، دهانه رحم، بافت ‌های کناری و بالایی واژن را بردارد.

از طرفی، جراح باید غدد لنفاوی ناحیه لگن را نیز بررسی کند تا با نمونه گیری مشخص شود پیشرفت سرطان تا کجا بوده است. در نهایت، اگر توده سرطانی بزرگ شده باشد، برداشتن آن بدون پاره شدن و پخش شدن فقط با جراحی ابدومینال امکان پذیر است.

بیشتر بخوانید: عوارض هیستروسکوپی

آیا جایگزین غیرجراحی یا سبک ‌تر وجود دارد؟

معمولاً هیسترکتومی ابدومینال زمانی انجام می ‌شود که سایر درمان‌ ها پاسخگو نبوده اند. اما بسته به نوع بیماری، روش‌ های جایگزین احتمالی نیز وجود دارد:

• درمان های دارویی و هورمونی: برای کنترل خون‌ ریزی شدید، اندومتریوز و دردهای لگنی خفیف.
• میومکتومی: اگر مشکل اصلی فیبروم باشد و شخص تمایل به حفظ باروری و رحم داشته باشد، جراح می نواند فقط فیبروم ها را خارج کند.
• ابلیشن اندومتر: برای درمان خون ریزی شدید رحم در حالت غیرطبیعی، با استفاده از روش‌ های حرارتی یا دیگر، بافت پوشاننده داخلی رحم را تخریب می کنند.
• امبولیزاسیون فیبروم رحم: روشی غیرجراحی برای قطع خون رسانی به فیبروم‌ ها و کوچک ‌تر شدن آن ها.

پزشک شما بعد از بررسی و آزمایشات و باتوجه به تخصص پزشکی خود بهترین روش و کم تهاجمی ترین روش را برای شما در نظر می گیرد. دکتر معصومه عابد همواره تلاش می کند در صورت امکان از روش های کم تهاجمی برای درمان شما استفاده کنند. اما در صورتی که این روش ها موثر نباشند بهترین راه استفاده از ابدومینال می باشد.

آمادگی‌ ها، ریسک‌ ها و عوارض جانبی هیسترکتومی ابدومینال

در این بخش به موارد پیش از جراحی و همچنین عوارض حاصل از هیسترکتومی ابدومینال می پردازیم.

قبل از عمل هیسترکتومی ابدومینال چه آزمایش هایی لازم است؟

پزشک برای اطلاع از آمادگی بیمار و اطمینان از عدم وقوع شرایط غیر منتظره و بیماری مورد نظر ، یک سری آزمایش ها می ‌نویسد و مواردی را بررسی می ‌کند:

• تست های غربالگری سرطان: در بسیاری از موارد، در خونریزی ‌های غیر طبیعی، انجام تست پاپ اسمیر و بیوپسی اندومتر ضروری است. در صورت تایید سرطان احتمالا هیسترکتومی رادیکال انجام می ‌شود.
• تصویر برداری: سونوگرافی لگن و شکم، تا به طور دقیق اندازه رحم، تعداد فیبروم و توده و وضعیت تخمدان مشخص شود. در مواردی MRI و CT Scan نیز ممکن است.
• ازمایش های عمومی: آزمایش خون کامل، تست انعقادی، نوار قلب و رادیوگرافی قفسه سینه، برای بررسی سلامت عمومی و آمادگی بیهوشی.

ریسک ‌ها و عوارض جانبی عمل هیسترکتومی ابدومینال کدامند؟

هیسترکتومی ابدومینال، به عنوان یک جراحی بزرگ تهاجمی شناخته می ‌شود و خطرات بیشتری از واژینال و لاپاراسکوپی دارد. در ادامه عوارض و ریسک ‌های این جراحی به طور خلاصه آمده است.

• خطر خونریزی بیش از حد حین عمل
• احتمال عفونت و یا خطرات الرژیک به بیهوشی عمومی
• دوره نقاهت طولانی ‌تر و مصرف داروهای ضد انعقادی بعد عمل
• در موارد نادر ممکن است مثانه، حالب و یا روده آسیب ببینند.
• یائسگی زودرس، حتی اگر تخمدان برداشته نشود.
• تغییرات هورمونی شدید و سریع ‌تر شدن روند یائسگی
• تشکیل فتق در محل برش شکمی

مدت زمان بستری در بیمارستان و طول دوره نقاهت چقدر است؟

عمل هیسترکتومی ابدومینال، جراحی بزرگ محسوب می شود و دوره نقاهت نسبتا طولانی دارد. معمولا 3 تا 5 روز بیمار به مراقبت دقیق نیاز دارد و بعد عملکرد طبیعی مثانه و روده مرخص می شود‌ . بعد 2 یا 3 هفته بیمار می تواند کارهای سبک روزمره انجام داده و بازگشت به حالت نرمال حدودا 6 تا 8 هفته زمان می برد.

در جلسه مشاوره قبل از عمل پزشک تمامی این موارد را به شما توضیح می دهند. در نظر داشته باشید که انتخاب پزشک خوب و متخصص اولین قدمی است که شما در درمان بیماری های خود باید در نظر بگیرید. از این رو در صورتی که ساکن کرج هستید با شماره های 02632216406 – 09302705151 – 02634001833 تماس بگیرید و در مطب بهترین متخصص زنان در کرج؛ دکتر معصومه عابد نوبت رزرو نمایید.

مراقبت های بعد عمل هیسترکتومی ابدومینال چه هستند؟

• مراقبت صحیح از برش شکمی و مدیریت درد دو عامل کلیدی مراقبت و بهبودی سریع هستند.
• محل برش جراحی باید تمیز و خشک نگه داشته شود.
• بعد گذشت 48 ساعت از زمان جراحی، امکان دوش گرفتن، به شرط عدم سابیدن محل زخم وجود دارد.
• در صورت مشاهده علائم عفونت از جمله قرمزی شدید، ترشحات بدبو و داغی به دکتر مراجعه کنید.
• مصرف داروهای مسکن تجویز شده باید منظم باشد‌.
• در روزهای اول هنگام سرفه، عطسه، خندیدن یا حرکت ناگهانی، با فشار دادن یک بالش نرم در ناحیه جراحی، از شکم مراقبت کنید تا روی بخیه ها فشار نیاید.
• از بلند کردن اجسام بالاتر از 4 تا 5 کیلوگرم، حداقل تا سه ماه خودداری کنید.
• از رانندگی در 3 هفته اول پرهیز کنید.
• فعالیت های جنسی تا 6 هفته پس از جراحی ممنوع است تا واژن و محل برش داخلی به طور کامل ترمیم شود.

موارد منع و محدودیت ‌های عمل هیسترکتومی ابدومینال

سوالات متداول

آیا بعد از برداشتن رحم، پریود قطع می‌ شود؟

بله، به طور دائمی پریود قطع می‌ شود. چون رحم شما برداشته شده، دیگر بافت پوششی برای ریزش در طول چرخه قاعدگی وجود ندارد، در نتیجه خون ریزی ماهانه اتفاق نمی افتد.

چرا بعد از عمل دچار نفخ و تورم می شوم و این وضعیت چقدر ادامه دارد؟

تورم و نفخ یک اتفاق شایع پس از هیسترکتومی ابدومینال است. این حالت به دلیل التهاب بدن، تورم بافت ‌ها و کندی موقت روده ایجاد می ‌شود. معمولا ظرف چند هفته بهبود می یابد.

در صورت مشاهده چه علائمی پس از جراحی هیسترکتومی ابدومینال باید فوراً به پزشک مراجعه کرد؟

بسیار مهم است که علائم هشدار دهنده زیر را جدی بگیرید و در صورت مشاهده هر یک، فوراً با پزشک خود تماس بگیرید:

• تب بیشتر از 38C
• خونریزی واژینال شدید
• درد شکمی شدبد و غیر قابل کنترل با مسکن
• ترشحات بدبو از زخم یا واژن
• علائم لخته شدن خون از جمله قرمزی، درد شدید در پاها و تورم
• مشکل در تنفس و درد قفسه سینه

نتیجه گیری

عمل های جراحی معمولا عوارض سنگینی را به صورت بلند مدت یا کوتاه مدت در بدن دارند. از جمله عمل هیسترکتومی ابدومینال که جز جراحی های سنگین است. امیدواریم این مطلب تمام سوالات شما در ارتباط با این عمل جراحی را پاسخ داده باشد. در صورتی که سوالی در ارتباط با این مطلب داشتید در بخش کامنت ها مطرح کنید تا کارشناسان ما در اسرع وقت به شما پاسخ دهند.