فشار خون بالا در بارداری موضوعی است که باید جدی گرفته شود. اما هر فشار خون بالایی به معنی پره اکلامپسی نیست. فشار خون بارداری، پره اکلامپسی و فشار خون مزمن شرایط متفاوتی هستند و تشخیص آنها فقط با یک عدد فشار خون انجام نمی‌شود.
اگر فشار خون شما در بارداری به 140/90 mmHg یا بالاتر رسیده است، باید آن را با پزشک در میان بگذارید. فشار خون 160/110 mmHg یا بالاتر در محدوده فشار خون شدید قرار می‌گیرد و به ارزیابی فوری پزشکی نیاز دارد. پره‌اکلامپسی نیز معمولاً بعد از هفته 20 بارداری ایجاد می‌شود. در این وضعیت علاوه بر افزایش فشار خون می‌تواند اندام‌هایی مانند کلیه، کبد، مغز یا سیستم خونی را درگیر کند.
اگر در کرج زندگی می‌کنید، پیگیری منظم دوران بارداری و کنترل فشار خون می‌تواند تحت نظر دکتر معصومه عابد ، متخصص زنان در کرج انجام شود.
دکتر معصومه عابد، بهترین متخصص زنان کرج ، عضو انجمن متخصصین زنان و زایمان ایران و دارای مدرک فلوشیپ زیبایی از آکادمی زیبایی آمریکا می باشند. ایشان با تجربه و تخصص بالا در حرفه خود آماده ارائه خدمات در زمینه زیبایی و بیماری های زنان به شما عزیزان در کرج می باشند. جهت رزرو نوبت و کسب اطلاعات بیشتر با شماره های 02632216406 – 09302705151 – 02634001833 تماس بگیرید.
فشار خون بارداری و پره‌اکلامپسی چه تفاوتی دارند؟
چند نوع اختلال فشار خون ممکن است در دوران بارداری دیده شود:
- فشار خون مزمن: فشاری است که قبل از بارداری وجود داشته یا پیش از هفته 20 بارداری تشخیص داده شده است.
- فشار خون بارداری: افزایش فشار خون است که معمولاً بعد از هفته 20 بارداری ایجاد می‌شود. در زمان تشخیص، شواهدی از پره‌اکلامپسی یا آسیب اندام‌ها وجود ندارد. با این حال، بعضی زنان مبتلا به فشار خون بارداری در ادامه دچار پره‌اکلامپسی می‌شوند.
- پره‌اکلامپسی: افزایش فشار خون بعد از هفته 20 همراه با پروتئین در ادرار یا شواهد جدیدی از درگیری اندام‌های بدن است. بنابراین، نبود پروتئین در ادرار همیشه به معنی رد پره‌اکلامپسی نیست.
- اکلامپسی: عارضه‌ای جدی است که در زمینه پره‌اکلامپسی با تشنج بروز می‌کند. پره‌اکلامپسی و اکلامپسی می‌توانند حتی بعد از زایمان نیز رخ دهند.
فشار خون چند در بارداری خطرناک است؟
فشار خون با دو عدد مانند 120/80 mmHg نوشته می‌شود. عدد اول فشار سیستولیک و عدد دوم فشار دیاستولیک است.
به‌طور کلی، 140/90 mmHg یا بالاتر در بارداری فشار خون بالا محسوب می‌شود و نیاز به ارزیابی دارد. یک بار بالا بودن فشار خون لزوماً به معنی ابتلا به پره‌اکلامپسی نیست. پزشک ممکن است فشار را دوباره اندازه‌گیری کند و آزمایش‌های لازم را درخواست کند.
اما 160/110 mmHg یا بالاتر فشار خون شدید محسوب می‌شود و باید سریع بررسی و درمان شود. اگر چنین فشاری دارید، به‌خصوص اگر همراه با سردرد، اختلال بینایی، درد بالای شکم یا تنگی نفس باشد، نباید منتظر نوبت معمول پزشک بمانید.
اگر ساکن کرج هستید برای مراقبت های دوران بارداری در کرج و همچنین بررسی دلیل بالا بودن فشار خون با شماره های 02632216406 – 09302705151 – 02634001833 با متخصص زنان در کرج تماس بگیرید.
آیا فشار خون 14 روی 9 در بارداری پره اکلامپسی است؟
خیر. فشار 140/90 mmHg نشان‌دهنده فشار خون بالا است، اما به‌تنهایی برای تشخیص پره‌اکلامپسی کافی نیست. پزشک باید فشار خون را در شرایط مناسب بررسی کرده و در صورت نیاز، آزمایش ادرار، آزمایش خون و وضعیت مادر و جنین را ارزیابی کند.
مقدار نرمال پره‌اکلامپسی چقدر است؟
پره‌اکلامپسی «مقدار نرمال» ندارد. زیرا پره‌اکلامپسی یک بیماری است، نه یک عدد فشار خون. اگر عبارت «مقدار نرمال پره اکلامپسی» را جستجو کرده‌اید، احتمالاً منظورتان فشار خون طبیعی یا فشار خون خطرناک در بارداری است. برای ارزیابی پره‌اکلامپسی علاوه بر فشار خون، یافته‌هایی مانند پروتئین ادرار، تعداد پلاکت‌ها و عملکرد کلیه و کبد نیز اهمیت دارند.
بیشتر بخوانید: زایمان اپیدورال در کرج
علائم پره اکلامپسی چیست؟
پره‌اکلامپسی ممکن است بدون علامت واضح باشد. نخستین نشانه آن می تواند در یک ویزیت معمول بارداری، بالا بودن فشار خون یا تغییرات آزمایش ادرار باشد. به همین دلیل، مراقبت منظم دوران بارداری اهمیت زیادی دارد. علائم هشداردهنده می‌توانند شامل موارد زیر باشند:
- سردرد شدید یا مداوم
- تاری دید، دیدن لکه‌های نور یا سایر تغییرات بینایی
- درد قسمت بالای شکم، به‌خصوص زیر دنده‌ها
- تهوع و استفراغ غیرمعمول در نیمه دوم بارداری
- تنگی نفس
- تورم ناگهانی صورت و دست‌ها
- افزایش ناگهانی وزن به دلیل تجمع مایعات
تورم پاها و افزایش وزن تا حدی در بارداری طبیعی است. بنابراین هر تورمی به معنی پره اکلامپسی نیست. مهم‌تر از همه، شروع ناگهانی علائم گفته شده و یا شدید شدن آنها است.
از کجا بفهمیم مسمومیت حاملگی گرفته‌ایم؟
مسمومیت حاملگی اصطلاحی است که در زبان عمومی برای پره‌اکلامپسی استفاده می‌شود. تشخیص آن از روی علائم خانگی امکان‌پذیر نیست. پزشک معمولاً فشار خون را بررسی می‌کند و در صورت وجود علائم یا فشار بالا، ممکن است آزمایش‌های زیر را درخواست کند:
- آزمایش ادرار برای بررسی پروتئین
- آزمایش خون برای بررسی پلاکت‌ها
- بررسی عملکرد کلیه
- بررسی آنزیم‌های کبدی
- ارزیابی رشد و وضعیت جنین با سونوگرافی یا تست‌های مناسب
بنابراین حتی اگر پروتئین ادرار وجود نداشته باشد، در صورت وجود شواهد آسیب اندام‌ها، همچنان ممکن است پره‌اکلامپسی مطرح باشد.
بیشتر بخوانید: تست NST در بارداری در کرج
فشار خون بالا در بارداری چه خطری دارد؟
فشار خون بالا در بارداری ممکن است فقط به پایش و بررسی منظم نیاز داشته باشد. اما در برخی زنان می‌تواند در ادامه به پره اکلامپسی تبدیل شود. به همین دلیل، پس از مشاهده فشار خون بالا، پزشک معمولاً وضعیت مادر و جنین را با دقت بیشتری دنبال می‌کند. این امر انجام می شود تا مشخص شود آیا فشار خون ثابت مانده یا نشانه‌ای از پیشرفت بیماری وجود دارد.
عوارض پره اکلامپسی برای مادر چیست؟
پره‌اکلامپسی شدید یا درمان‌نشده می‌تواند عوارض جدی ایجاد کند، از جمله:
- اکلامپسی و تشنج
- سندرم HELLP
- کاهش شدید پلاکت‌ها
- اختلال عملکرد کلیه
- آسیب کبدی
- تجمع مایع در ریه
- سکته مغزی یا سایر آسیب‌های عصبی
- جدا شدن زودرس جفت
سندرم HELLP نیز یک عارضه جدی است که با تخریب گلبول‌های قرمز، افزایش آنزیم‌های کبدی و کاهش پلاکت‌ها همراه است.
بیشتر بخوانید: بهترین دکتر زایمان طبیعی در کرج
پره اکلامپسی چه عوارضی برای جنین دارد؟
پره‌اکلامپسی می‌تواند عملکرد جفت و خون‌رسانی به جنین را تحت تأثیر قرار دهد. عوارض احتمالی شامل موارد زیر است:
- محدودیت رشد جنین
- وزن کم هنگام تولد
- تولد زودرس
- جدا شدن جفت
- نیاز نوزاد به مراقبت‌های ویژه
در موارد شدید، پزشک ممکن است برای حفظ سلامت مادر و جنین تصمیم به زایمان زودتر بگیرد.
چه کسانی بیشتر در معرض پره‌اکلامپسی هستند؟
برخی زنان احتمال بیشتری برای ابتلا دارند، از جمله افرادی که:
- در بارداری قبلی پره‌اکلامپسی داشته‌اند.
- فشار خون مزمن دارند.
- به بیماری کلیوی یا دیابت مبتلا هستند.
- بارداری دوقلویی یا چندقلویی دارند.
- برخی بیماری‌های خودایمنی دارند.
- سابقه خانوادگی پره‌اکلامپسی دارند.
- بارداری اول خود را تجربه می‌کنند.
- 35 سال یا بیشتر دارند.
- چاق هستند.
- با روش‌هایی مانند IVF باردار شده‌اند.
وجود یک عامل خطر به معنی ابتلای قطعی نیست. اما ممکن است باعث شود پزشک مراقبت دقیق‌تری را توصیه کند.
پره اکلامپسی چگونه تشخیص داده می‌شود؟
تشخیص معمولاً با اندازه‌گیری صحیح فشار خون شروع می‌شود. اگر فشار بالا باشد، پزشک ممکن است فشار را مجدداً بررسی کند و آزمایش‌های تکمیلی انجام دهد. این بررسی‌ها می‌توانند شامل آزمایش ادرار، آزمایش خون برای بررسی پلاکت و عملکرد کلیه و کبد و همچنین ارزیابی رشد و وضعیت جنین باشند. سونوگرافی، NST یا پروفایل بیوفیزیکی نیز بسته به شرایط مادر و جنین ممکن است مورد استفاده قرار گیرد.
درمان فشار خون بارداری و پره اکلامپسی چگونه است؟
درمان فشار خون بارداری و پره‌اکلامپسی برای همه زنان یکسان نیست. پزشک با توجه به شدت فشار خون، وجود یا نبود پره‌اکلامپسی، سن بارداری، وضعیت مادر و سلامت جنین تصمیم می‌گیرد که بیمار به چه نوع مراقبتی نیاز دارد. هدف درمان فقط پایین آوردن فشار خون نیست. بلکه پزشک تلاش می‌کند خطر عوارض برای مادر و جنین را کاهش دهد و در عین حال، در صورت امکان، بارداری را تا زمان مناسب ادامه دهد.
| وضعیت | رویکرد معمول درمان |
| فشار خون بارداری بدون علائم شدید | پایش منظم فشار خون، آزمایش‌ها و وضعیت جنین |
| پره‌اکلامپسی بدون علائم شدید | کنترل دقیق مادر و جنین و بررسی مداوم تغییرات بیماری |
| فشار خون شدید یا پره‌اکلامپسی شدید | ارزیابی فوری، کنترل فشار خون و در صورت نیاز بستری |
| خطر تشنج | استفاده از سولفات منیزیم در شرایطی که پزشک لازم بداند |
| احتمال زایمان زودرس | بررسی امکان استفاده از کورتیکواستروئید برای کمک به بلوغ ریه جنین |
| وخامت وضعیت مادر یا جنین | بررسی امکان ختم بارداری و انتخاب زمان و روش مناسب زایمان |
۱. پایش و کنترل منظم فشار خون
اگر فشار خون بالا باشد اما نشانه‌ای از وضعیت شدید وجود نداشته باشد، پزشک ممکن است به جای بستری فوری، پایش منظم مادر و جنین را در نظر بگیرد. تعداد و فاصله این بررسی‌ها به شرایط هر فرد بستگی دارد.
در این مرحله ممکن است فشار خون در ویزیت‌های منظم کنترل شود و آزمایش ادرار و خون نیز برای بررسی تغییرات احتمالی انجام شود. وضعیت رشد جنین و سلامت جفت نیز در صورت نیاز با سونوگرافی یا سایر بررسی‌های دوران بارداری پیگیری می‌شود.
۲. دارو برای کنترل فشار خون
در بعضی زنان، به‌خصوص زمانی که فشار خون بالا باشد یا به محدوده‌های شدید برسد، پزشک ممکن است داروی مناسب دوران بارداری تجویز کند. انتخاب دارو به شرایط مادر، میزان فشار خون و وضعیت بارداری بستگی دارد. بنابراین نمی‌توان یک داروی مشخص را برای همه زنان باردار توصیه کرد.
نکته مهم این است که داروهای فشار خون دوران بارداری باید فقط با نظر پزشک مصرف شوند. همچنین اگر فرد پیش از بارداری داروی فشار خون مصرف می‌کرده، نباید بدون مشورت پزشک آن را ادامه دهد، تغییر دهد یا قطع کند.
۳. درمان پره‌اکلامپسی شدید
در پره‌اکلامپسی شدید، موضوع فقط کنترل فشار خون نیست. احتمال بروز عوارض جدی برای مادر و جنین نیز باید بررسی شود. در چنین شرایطی ممکن است بیمار به ارزیابی فوری یا بستری در بیمارستان نیاز داشته باشد. پزشک وضعیت فشار خون، علائم مادر، آزمایش‌های خون، عملکرد کلیه و کبد و وضعیت جنین را در فواصل مناسب بررسی می‌کند.
۴. سولفات منیزیم برای پیشگیری از تشنج
یکی از درمان‌هایی که در شرایط خاص پره‌اکلامپسی شدید مورد استفاده قرار می‌گیرد، سولفات منیزیم است.
این دارو با هدف کاهش خطر تشنج و پیشگیری از اکلامپسی استفاده می‌شود و معمولاً زمانی مطرح است که پزشک تشخیص دهد خطر تشنج قابل توجه است. نحوه مصرف و میزان آن باید در محیط پزشکی و تحت نظر پزشک تعیین شود. سولفات منیزیم دارویی نیست که فرد بتواند برای پیشگیری از پره‌اکلامپسی در خانه یا بدون تجویز پزشک مصرف کند.
۵. کمک به بلوغ ریه جنین در صورت احتمال زایمان زودرس
اگر به دلیل وضعیت مادر یا جنین احتمال زایمان زودرس وجود داشته باشد، پزشک ممکن است بر اساس سن بارداری و شرایط بالینی استفاده از کورتیکواستروئیدهای دوران بارداری را برای کمک به بلوغ ریه جنین در نظر بگیرد.
این تصمیم به معنی آن نیست که هر زن مبتلا به فشار خون بارداری حتماً به این داروها نیاز دارد. زمان بارداری، احتمال زایمان و وضعیت مادر و جنین در تصمیم‌گیری نقش دارند.
۶. تصمیم‌گیری درباره زمان زایمان
درمان پره‌اکلامپسی همیشه به معنی زایمان فوری نیست. اگر وضعیت مادر و جنین پایدار باشد و بیماری شدید نباشد، ممکن است پزشک با پایش دقیق ادامه بارداری را در نظر بگیرد.
اما اگر فشار خون قابل کنترل نباشد، وضعیت مادر رو به وخامت باشد، آزمایش‌ها تغییرات نگران‌کننده‌ای نشان دهند یا سلامت جنین در معرض خطر قرار بگیرد، ممکن است ادامه بارداری ایمن نباشد و پزشک زایمان را توصیه کند.
بیشتر بخوانید: بهترین دکتر سزارین در کرج
آیا می‌توان فشار خون بارداری را خودسرانه درمان کرد؟
خیر. مصرف خودسرانه داروهای فشار خون، آسپرین، مکمل‌ها یا داروهای گیاهی در دوران بارداری می‌تواند نامناسب یا حتی خطرناک باشد. حتی اگر فرد پیش از بارداری سابقه فشار خون داشته باشد، نوع و مقدار دارو ممکن است در دوران بارداری نیاز به تغییر داشته باشد. همچنین آسپرین با دوز پایین تنها برای برخی زنان دارای عوامل خطر و با توصیه پزشک استفاده می‌شود.
بنابراین، اگر فشار خون شما در دوران بارداری بالا رفته است، به جای تغییر خودسرانه دارو یا درمان، باید علت و شدت آن توسط پزشک بررسی شود. دکتر معصومه عابد در کرج می تواند در این زمنینه به شما کمک کند.
آیا می‌توان از پره اکلامپسی پیشگیری کرد؟
هیچ روشی نمی‌تواند به‌طور کامل از پره‌اکلامپسی جلوگیری کند. اما مراقبت منظم دوران بارداری می‌تواند به شناسایی زودهنگام آن کمک کند. کنترل فشار خون، پیگیری بیماری‌های زمینه‌ای، توجه به عوامل خطر و انجام آزمایش‌های توصیه‌شده از اقدامات مهم هستند. در بعضی زنان پرخطر، پزشک ممکن است مصرف آسپرین با دوز پایین را برای کاهش خطر در نظر بگیرد. اما این دارو باید فقط با توصیه پزشک مصرف شود.
کنترل فشار خون بارداری در کرج با دکتر معصومه عابد
کنترل منظم فشار خون و بررسی وضعیت مادر و جنین بخش مهمی از مراقبت دوران بارداری است. به‌خصوص اگر فرد سابقه فشار خون بالا، بیماری کلیوی، دیابت یا پره اکلامپسی داشته باشد. دکتر معصومه عابد، متخصص زنان در کرج، می‌تواند در روند پیگیری بارداری، بررسی فشار خون و ارزیابی علائم مشکوک همراه بیمار باشد.
اگر در دوران بارداری با افزایش فشار خون، سردرد، تاری دید، تورم ناگهانی یا سایر علائم مشکوک مواجه شده‌اید، برای ارزیابی دقیق وضعیت خود می‌توانید با مطب دکتر معصومه عابد در کرج تماس بگیرید و برای ویزیت اقدام کنید. شما می توایند جهت رزرو نوبت با شماره های 02632216406 – 09302705151 – 02634001833 تماس بگیرید.
سوالات متداول
آیا پره‌اکلامپسی بدون علامت هم ممکن است؟
بله. گاهی فرد هیچ علامت مشخصی ندارد و مشکل در جریان کنترل معمول فشار خون یا آزمایش ادرار شناسایی می‌شود.
آیا پره‌اکلامپسی بعد از زایمان هم اتفاق می‌افتد؟
بله. پره‌اکلامپسی ممکن است بعد از تولد نوزاد نیز ایجاد شود. سردرد شدید، اختلال بینایی، درد بالای شکم یا تنگی نفس بعد از زایمان نیاز به بررسی فوری دارد.
آیا فشار خون بارداری بعد از زایمان از بین می‌رود؟
در بسیاری از زنان، فشار خون بارداری پس از زایمان به‌تدریج کاهش می‌یابد، اما ممکن است مدتی ادامه داشته باشد. بنابراین کنترل فشار خون بعد از زایمان نیز اهمیت دارد.
فشار خون بالا در بارداری باعث زایمان زودرس می‌شود؟
بله، فشار خون شدید یا پره‌اکلامپسی می‌تواند خطر زایمان زودرس را افزایش دهد. همچنین در برخی موارد، برای حفظ سلامت مادر و جنین، پزشک زایمان زودتر را توصیه می‌کند.
برای فشار خون بالا در بارداری چه غذایی بخوریم؟
مصرف میوه و سبزیجات، غلات کامل، حبوبات، لبنیات مناسب و پروتئین‌های کم‌چرب توصیه می‌شود. بهتر است غذاهای شور، فست‌فود و مواد غذایی پرسدیم را محدود کنید. رژیم غذایی جایگزین درمان پزشکی نیست.
آیا پره‌اکلامپسی باعث سزارین می‌شود؟
خیر، پره‌اکلامپسی لزوماً به معنی سزارین نیست. نوع زایمان به شدت بیماری، سن بارداری، وضعیت مادر و جنین و شرایط زایمان بستگی دارد. در برخی موارد ممکن است زایمان طبیعی امکان‌پذیر باشد. در شرایطی که سلامت مادر یا جنین در خطر باشد، پزشک سزارین یا ختم بارداری را توصیه می‌کند.
بیشتر بخوانید: خطرات بارداری در سن بالا
نوشته شده توسط: دکتر معصومه عابد | متخصص زنان و زایمان در کرج
مطالب پزشکی این وب سایت توسط دکتر معصومه عابد ، متخصص زنان و زایمان در کرج، با شماره نظام پزشکی ۱۱۵۶۶۲، با هدف ارائه اطلاعات دقیق و قابل اعتماد درباره سلامت زنان تهیه و بررسی می‌شوند.