بارداری، یک بخش هیجانانگیز از زندگی زنان و خانوادههاست که میتواند تجربیات لذتبخش و خاطره انگیز را رقم بزند. اما، گاهی اوقات مسیر بارداری با چالشهایی همراه میشود که میتواند منجر به نگرانی و ناامیدی گردد. یکی از این چالشها بارداری پوچ است. در واقع، تمام علائم یکی مادر باردار مشاهده میشود، تخمک بارور شده، اما هرگز جنینی تشکیل نمیشود.
این اتفاق به دلایل مختلف بروز میدهد. عموما به خاطر اختلالات ژنتیکی و کروموزومی بوده. ولی برای یافتن علت اصلی نیاز به تحقیقات بیشتری است. پایان این بارداری به سقط ختم شده و به اصطلاح به آن سقط بدون جنین هم گفته میشود.
ما در این راهنما از دکتر معصومه عابد کمک گرفتهایم تا شما را بیشتر با بارداری پوچ آشنا کنیم و بدانید در چنین موقعیتی بهترین عکسالعمل چیست. پس، همراه ما باشید تا جواب تک تک سوالاتتان را دریافت کنید. در نهایت اگر سوالی ذهنتان را مشغول کرده با دکتر معصومه عابد یک جلسه رزرو کنید.
دکتر معصومه عابد، بهترین متخصص زنان کرج ، عضو انجمن متخصصین زنان و زایمان ایران و دارای مدرک فلوشیپ زیبایی از آکادمی زیبایی آمریکا می باشند. ایشان با تجربه و تخصص بالا در حرفه خود آماده ارائه خدمات در زمینه زیبایی و بیماری های زنان به شما عزیزان در کرج می باشند. جهت رزرو نوبت و کسب اطلاعات بیشتر با شماره های 02632216406 – 09302705151 – 02634001833 تماس بگیرید.
تعریف دقیق حاملگی پوچ
برای آنکه دقیقا بدانید بارداری پوچ چیست، ابتدا باید متوجه شوید یک بارداری طبیعی چگونه است. در حاملگی طبیعی، بعد از لقاح اسپرم و تخمک، تخمک بارور شده و در دیواره رحم لانه گزینی میکند. سپس شروع به تقسیم کرده و در نهایت جنین تشکیل میگردد. همزمان جفت نیز رشد کرده و هورمون hCG در بدن بانوان شروع به ترشح میکند. با گذشت روزها رشد جنین بیشتر شده تا به تکامل برسد.
اما در بارداری بدون جنین، مراحل جور دیگری ادامه مییابد. در واقع، بارداری پوچ همانند بارداری طبیعی مراحل اولیه را سپری کرده. تخمک لقاح یافته و در رحم لانه گزینی میکند. حتی ساک حاملگی و کیسه زرده هم تشکیل میشود. بدن شروع به تولید hCG میکند. اصلا همین هورمون باعث میگردد تا تمام آزمایشات و تستها خبر از بارداری طبیعی بدهند.
در این بارداری زنان حالت تهوع و درد سینه را هم تجربه میکنند. ولی در اصل جنین در ساک رویان تشکیل نشده و رشد آن در همان مراحل اولیه متوقف شده است. در این مرحله بوده که به مرور آزمایشات بعدی عدم وجود جنین را در ساک تشخیص میدهند و بارداری پوچ، اعلام میگردد.
زمان تشخیص بارداری پوچ
تشخیص بارداری پوچ برای زوجین میتواند شوک عاطفی بزرگی باشد. زیرا آزمایشات بارداری مثبت بوده و مادر علائم یک بارداری طبیعی را مشاهده میکند. به همین خاطر دکتر معصومه عابد به بانوان بارداری که ماههای ابتدایی حاملگی را سپری میکنند پیشنهاد میدهد در سه ماهه اول سونوگرافی واژینال را انجام داده تا از طبیعی بودن بارداری خود مطمئن شوند. سپس به اطرافیان خبر حاملگی خود را اعلام کنند.
عموما در همان سه ماه اول یا قبل از هفته دهم این نوع بارداری تشخیص داده میشود. حتی ممکن است برخی بانوان که نزد پزشک متخصص مراجعه نکردهاند بعد از سقط متوجه این اتفاق شوند. در صورتی که ساکن کرج هستید، می توانید برای مراقبت های دوران بارداری در کرج به دکتر معصومه عابد، بهترین متخصص زنان در کرج ، مراجعه نمایید. ایشان آزمایشات لازم را برای شما در نظر می گیرند.
علائم بارداری پوچ

یکی از گمراهکنندهترین چالشهای بارداری پوچ، طبیعی بودن تمام مراحل حاملگی است. در حاملگی بدون جنین حتی عادت ماهیانه قطع میگردد و همه چیز مانند یک بارداری طبیعی پیش میرود. در واقع تمام علائم یک مادر باردار مثل مثبت شدن تست و آزمایشات، حساسیت سینهها به لمس، خستگی و تغییرات خلقی و تهوع صبحگاهی را دارید. اما با پیشرفت بارداری متوجه تفاوتها خواهید شد و تولید هورمونها کاهش یافته و علائم زیر بروز میدهند.
لکهبینی یا خونریزی خفیف تا متوسط
این یک علامت هشدار دهنده برای بانوان باردار است و چنانچه خونریزی شدید واژینال رخ داد باید سریعا به پزشک مراجعه کنید. همچنین، ترشحات در حاملگی بدون جنین عموما به شکل لکه بینی، دفع بافت خاکستری یا دفع لکههای خون است. بنابراین هر کدام از این علائم را داشتید باید یک اقدام پزشکی سریع انجام دهید.
کاهش ناگهانی علائم بارداری
در برخی اوقات بانوان باردار متوجه قطع ناگهانی علائم بارداری میشوند. مثلا حساسیت به سینهها یا تهوع در آنها ناگهانی از بین میرود. این امر هم یکی از علائم بارداری پوچ محسوب میگردد.
درد شکمی مبهم یا کرامپ
بروز این درد به شدت سقطهای کامل نیست. ولی در هنگام مشاهده کوچکترین درد شکمی باید مورد بررسی قرار گیرد.
عدم افزایش وزن یا توقف افزایش اندازه رحم
این امر با معاینات دورهای توسط پزشک مشخص میشود. شما میتوانید برای معاینه نزد دکتر معصومه عابد مراجعه نمایید تا به شکل اصولی و با تجهیزات پیشرفته و با یک سونوگرافی دقیق نوع بارداری شما تشخیص داده شود.
در نهایت، اگر تبی داشتید که قطع نمیشود یا با علائم کم خونی مزمن مثل سرگیجه روبرو شدید، همچنین با دردهایی مواجه شدید که با مسکن برطرف نمیشوند، سریعا به پزشک مراجعه نمایید.
شماره های 02632216406 – 09302705151 – 02634001833 راه ارتباطی شما با متخصص زنان در کرج برای رزرو نوبت می باشد.
بیشتر بخوانید: تست NST در بارداری در کرج
نحوه تشخیص قطعی بارداری پوچ از طریق سونوگرافی
بهترین پزشک تشخیص بارداری پوچ در کرج قادر است از طریق اولتراسوند (سونوگرافی) این نمونه بارداری را به سرعت اعلام دارد. دکتر معصومه عابد با اندازهگیری دقیق و از روشهای زیر طبیعی بودن یا نبودی بارداری را تشخیص میدهد.
اندازه متوسط ساک حاملگی
چنانچه ساک بارداری به اندازه مشخصی برسد ولی جنینی در داخل آن مشاهده نگردد، وضعیت مشکوک گزارش میشود. معمولا اگر قطر متوسط ساک حاملگی بیشتر از بیست و پنج میلیمتر باشد و هیچ جنینی مشاهده نگردد تشخیص قطعی، بارداری پوچ است.
زمانبندی سونوگرافی
عموما در هفتههای 6 تا 7 بارداری باید حتما یک جنین مشاهده گردد، چنانچه این اتفاق رخ ندهد و ضربان قلب جنینی به گوش نرسد، پزشک حاملگی پوچ را مطرح مینماید. در واقع وقتی سن بارداری با رشد رحم برابر نباشد و رحم بیش از اندازه کوچک یا بزرگ باشد بدان معناست که رشد جنین به صورت طبیعی پیش نمیرود و نیازمند بررسیهای بیشتر است.
تفسیر ناهنجار روند رشد هورمون بتا
یکی دیگر از راههای تشخیص بارداری پوچ، اندازهگیری رشد هورمون بتا در بدن بانوان باردار است. در بارداریهای سالم سطح هورمون hCG به صورت تصاعدی بالا رفته. یعنی هر 48 تا 72 ساعت دو برابر میگردد. اما، در حاملگی بدون جنین این سطح به کندی پیش میرود یا در نقطهای ثابت باقی میماند. در برخی مواقع حتی روند کاهشی هم دارد.
آیا بارداری پوچ برای مادران خطری ایجاد میکند؟

حاملگی بدون جنین در موارد نادر میتواند برای بانوانی که در چنین شرایطی قرار دارند مشکلاتی ایجاد کند. برای مثال، ممکن است فرد با همولوژی یا خونریزی شدید مواجه گردد. همچنین بروز عفونت و ایجاد بافت اسکار به دلیل جراحی اتساع و کورتاژ (D&C) نیز یکی دیگر از مشکلات این گروه از مادران است. در مواقعی هم پارگی رحم به دلیل D&C رخ میدهد.
به همین خاطر است پیشنهاد میدهیم حتما نزد پزشک حاذقی همچون دکتر معصومه عابد مراجعه کنید تا یک تشخیص درست را تجربه کنید. همچنین چنانچه با این بارداری مواجه شدهاید بهترین روش درمان برایتان انجام شود تا درگیر عوارض بعد از سقط نشوید.
دلیل ایجاد بارداری پوچ
در همین ابتدا ذکر میکنیم بارداری پوچ نه به دلیل استرس مادر و نه به خاطر ورزش کردن او، همچنین نه به دلیل بلند کردن اجسام سنگین یا رعایت رژیم غذایی خاص اتفاق میافتد. بلکه یک رویکرد بیولوژیکی بوده و اصلا قابل پیش بینی نیست.
در واقع، پدر و مادر هیچ نقشی در بروز این نمونه حاملگی ندارند. چرا که در این شرایط جنین ترکیب ژنتیکی مناسبی برای ادامه و تکامل رشد خود نداشته است. عموما این مشکل به دلایل زیر اتفاق میافتد.
ناهنجاریهای کروموزومی (ژنتیکی)
یکی از علتهای اصلی بارداری پوچ است که باعث خطای تصادفی در حین لقاح یا تقسیمات اولیه سلولی میشود. در واقع منجر به عدم توانایی رشد جنین میگردد. باید بدانید بدن هر فرد یک مکانیسم غربالگری داشته که چنانچه این ناهنجاری را تشخیص بدهد، ادامه بارداری را متوقف میکند و از حاملگی ناسالم پیشگیری مینماید.
دلایل نادر در ایجاد بارداری پوچ
در بعضی اوقات عوامل مختلفی دست در دست هم میدهند تا بارداری پوچ اتفاق بیفتد. اما به معنای شکست در بارداری بعدی نیستند. فرد بعد از شناخت این مشکلات میتواند زیر نظر پزشک یک بارداری طبیعی را تجربه کند:
- عفونت
- ابتلای والدین به بیماریهای خود ایمنی
- مشکلات غدد درون ریز
چه بانوانی دچار بارداری پوچ میشوند؟

به طور کلی عوامل مختلفی ممکن است احتمال ایجاد بارداری پوچ را افزایش دهند. این موارد عبارتند از:
- سن مادر: با افزایش سن بانوان به ویژهی بالای 35 سال بارداری ممکن است با مشکلاتی مواجه شود. در این زمانها احتمال ناهنجاریهای کروموزومی بیشتر است.
- سابقه سقطهای مکرر: عموما بانوانی که قبلاً سابقه سقط های مکرر داشتهاند بیشتر در معرض بروز این مشکل قرار میگیرند.
- بیماریهای مزمن کنترل نشده: اگر مادر دچار برخی بیماریها مانند دیابت و تیرویید باشد و درمان آنها را جدی نگرفته باشد، ممکن است با بارداری پوچ مواجه شود.
بیشتر بخوانید: مراقبت های قبل بارداری در کرج
شیوه درمان بارداری پوچ چگونه است؟
بعد اینکه بارداری پوچ تشخیص داده شد، پزشک سه راه پیش روی بیمار خود قرار میدهد. در واقع پزشک معالج ایمنترین راه را انتخاب میکند تا سلامت جسمی و روانی بیمار تضمین گردد. عموما راههای درمان بارداری پوچ به شرح زیر هستند:
سقط طبیعی توسط بدن
در این روش پزشک به مادر اجازه میدهد یک دوره انتظار را سپری کند تا بدن به شکل طبیعی سقط را انجام دهد. البته این راهحل بیشتر به بانوانی پیشنهاد می شود که علائم سقط را مشاهده کردهاند. علاوه براین، پزشک یک دوره هفتگی را به بدن فرصت میدهد تا بقای باقی مانده در رحم را به کلی خارج کند. اگر چنین اتفاقی نیفتد راهحل دیگری جایگزین میشود.
درمان دارویی
وقتی انتظار برای سقط طبیعی بی نتیجه بود، پزشک سقط طبیعی را جایز نمیداند. فرد باید با کمک دارو این امر را انجام دهد. شما برای آگاهی از بهترین دارو برای سقط در چنین وضعیتی باید به پزشک متخصص زنان مراجعه کنید. توجه داشته باشید که در چنین مواقعی به هیچ عنوان نباید خودسرانه دارویی مصرف شود.
اما به طور کلی، میزوپروستول به تنهایی یا همراه با میفپریستون میتواند در این زمینه به بانوان کمک کند. این دارو با تحریک انقباضات دهانه رحم به دفع کمک میکند. نحوه مصرف آن هم با تشخیص پزشک میتواند به شکل خوراکی، زیرزبانی یا واژینال باشد. پس از مصرف قرص بین 30 دقیقه تا 10 ساعت بعد، سقط باید اتفاق بیفتد. این روش با درد شکمی، تهوع، اسهال و تب خفیف همراه است.
کورتاژ
این یک روش دقیق برای خارج کردن محتویات داخل رحم است. این روش با کمک بیهوشی عمومی، بیحسی موضعی یا تزریق وریدی آرامبخش صورت میپذیرد. در واقع وقتی مراحل فوق بی تاثیر بود یا مادر تمایل داشت خیلی سریع فرایند سقط انجام شود، این روش پیشنهاد میشود. پزشک با کمک ساکشن و ابزارهای جراحی محتویات داخل رحم را خارج مینماید. بعد از این روش بیمار با کرامپهای خفیف روبرو میشود و یک دوره لکه بینی را پشت سر میگذارد.
مراقبتهای پس از درمان بارداری پوچ

بعد از آنکه سقط با موفقیت انجام شد برای اطمینان از پاکسازی کامل رحم، فرد باید پیگیری پزشکی را جدی بگیرد. علاوه براین، خانواده باید یک حمایت عاطفی از بیمار داشته باشند، چون فرد حس تلخ از دست دادن را تجربه کرده است. در واقع اطرافیان باید قبول کنند فرد باردار بوده و این تجربه را پشت سر گذاشته است. در صورت نیاز هم از مشاورههای تخصصی استفاده کنید.
پیشگیری از بارداری پوچ
پیشگیری از بارداری پوچ برای کسانی که قبلاً سابقه چنین حاملگی را داشتهاند بسیار حائز اهمیت است. در جدول زیر به راهحلهای پیشگیرانه اشاره کردهایم:
| انجام آزمایشهای ژنتیکی | قبل از اقدام به بارداری مجدد انجام میشوند و نمونههایی از ادرار، بزاق دهان یا خون و مغز و استخوان برای انجام آن لازم است. با بررسی کروموزومها، DNA و RNA، جهشهای ژنتیکی تشخیص داده میشود و درمان لازم صورت میپذیرد. |
| انجام سونوگرافی پیش از موعد مقرر | بعد از وقوع بارداری پزشک زمانی را انتخاب میکند تا مادر باردار سونوگرافی را انجام دهد تا اگر مشکلی در تشکیل جنین وجود داشت سریعا شناسایی گردد و از بروز مشکلات بیشتر جلوگیری کند. |
| بررسی هورمونهای حاملگی | برای حاملگی مجدد باید میزان هورمون بارداری HCG صفر گردد. زیرا وجود این هورمون در بدن فرد برای بارداری بعدی خطرناک است. در واقع، تا زمانی سطح این هورمون با حالت اولیه باز نگشته به هیچ وجه بارداری توصیه نمیشود. |
باورهای غلط در بارداری پوچ
- برخی افراد گمان میکنند تبلی تخمدانها و روش آی وی اف شانس بارداری پوچ را افزایش میدهند. اما، بر طبق شواهد این موارد تاثیر قابل توجهی بر حاملگی بدون جنین ندارند. فقط مشکلاتی هستند که برای وقوع بارداری طبیعی نیاز به پیگیری پزشکی دارند.
- در ضمن، افراد باید بدانند درمان این مشکل با طب سنتی امکانپذیر نیست. حتما باید نزد یک پزشک متخصص مراجعه کنند تا بعد بارداری پوچ یک حاملگی طبیعی را تجربه نمایند.
- همچنین، برخیها فکر میکنند بارداری پوچ با لتروزول افزایش مییابد. اما شواهد علمی این مورد را تایید نکرده است.
- تغذیه نقشی در پیشگیری از بارداری پوچ نداشته.
اگر بخواهید یک بررسی کامل در این زمینه داشته باشید میتوانید نزد دکتر معصومه عابد مراجعه نمایید تا آزمایش ژنتیک روی بافت داخل رحم را برایتان انجام دهند. برای رزرو نوبت با شماره های 02632216406 – 09302705151 – 02634001833 تماس بگیرید.
تفاوت بارداری پوچ با مولار
در بارداری مولار بعد از لقاح اشتباه تخمک و اسپرم، یک توده غیرسرطانی شبیه خوشه انگور ایجاد میشود. کیسههای پر از مایع این توده نمیتوانند از رشد جنین حمایت کرده و اکسیژن و تغذیه به جنین را انجام دهند. بعد از مدتی بارداری منجر به سقط میشود. ولی اگر سقط بروز ندهد پزشک جراحی برای برداشتن بافتهای مرتبط با حاملگی را پیشنهاد میدهد.
سخن نهایی
بارداری پوچ به وضعیتی گفته میشود که تخمک لقاح یافته، اما جنینی در ساک بارداری تشکیل نمیشود. این وضعیت برای برخی مادران باردار اتفاق میافتد و امری نسبتا طبیعی است. زنانی که درگیر این حاملگی شدهاند باید بدانند تنها نیستند و بانوان بسیاری در سراسر دنیا این وضعیت را تجربه کردهاند.
این اتفاق به معنای پایان بارداری نیست. فرد برای بار دوم میتواند برای حاملگی اقدام کند. اما این بار بهتر است زیر نظر پزشک متخصص اقدام به بارداری نماید تا دوباره چنین تجربه تلخی را پشت سر نگذارد. در همین راستا میتوانید با دکتر معصومه عابد بهترین متخصص زنان در کرج تماس بگیرید و مشورتهای لازم را دریافت نمایید.
